آرشیو موضوعات ‘علمی’

کشف دو سیاره مشابه با زمین

منتشر شده در مرداد ۱۰ام, ۱۳۹۵ موضوع علمی توسط

ستاره‌شناسان برای نخستین‌بار به کمک تلسکوپ فضایی هابل ناسا موفق به آنالیز جو دو سیاره‌ی فراخورشیدی شده‌اند که فراتر از منظومه‌ی شمسی ما قرار داشته و هم‌اندازه‌‌ی زمین هستند. آنها با بررسی‌های خود به این نتیجه رسید‌ه‌اند که احتمالا سیاره‌های یاد شده گزینه‌ای ایده‌آل برای حیات و سکونت باشند.

گروهی از ستاره‌شناسان اخیرا به کمک تلسکوپ فضایی هابل موفق به آنالیز جو دو سیاره‌ی فراخورشیدی شده‌اند. بر اساس تحقیقات آنها، احتمالا این سیاره‌ها شرایط لازم برای سکونت‌پذیری را دارا هستند. با زومیت همراه باشید.
این یافته‌ها نشان می‌دهند که دو سیاره‌ی فراخورشیدی TRAPPIST-1b و TRAPPIST-1c که تقریبا در فاصله‌ی ۴۰ سال نوری واقع شده‌اند، اتمسفری مبتنی بر هیدروژن ندارند، به گفته‌ی پژوهشگران، این موضوع می‌تواند احتمال قابل سکونت بودن سیاره‌های یاد شده را تقویت کند چرا که اتمسفرهایی با چگالی هیدروژن بالا معمولا منجر به اثرات گلخانه‌ای ویرانگری می‌شوند.
یکی از اعضای تیم، نیکول لوئیس از موسسه‌ی علوم تلسکوپ فضایی در ایالات متحده می‌گوید:
فقدان پوشش هیدروژنی – هلیومی با چگالی بالا، احتمال سکونت‌پذیری این سیاره‌ها را افزایش می‌دهد. چنانچه مقدار قابل توجهی از پوشش هیدروژن – هلیوم در آنها وجود می‌داشت، احتمال آنکه یکی از این دو سیاره قابل سکونت باشد، به صفر می‌رسید، چرا که در چنین اتمسفر چگالی، احتمال وقوع اثرات گلخانه‌ای بسیار بالا است.

این دو سیاره‌ی فراخورشیدی در ابتدا در سال ۲۰۱۵ توسط تلسکوپ TRAPPIST واقع در رصدخانه‌ی لاسیلای ESA در شیلی، کشف شده است. در حال حاضر پژوهشگران می‌دانند که این سیارات در حال چرخش به دور ستاره‌ای هستند که گفته می‌شود، ۵۰۰ میلیون سال است که در داخل صورت فلکی دلو قرار دارد.

از زمان شناسایی سیارات یاد شده، ستاره‌شناسان از مطالعه‌ی این دو سیاره بسیار هیجان‌زده هستند چرا که احتمالا آنها در حال چرخش در داخل منطقه‌ی گلدی‌لاکس هستند، این منطقه عبارت است از فاصله‌ای که نه بیش از حد دور و نه بیش از حد نزدیک به یک ستاره است و بنابراین این منطقه، دمای مناسبی را برای حیات به ارمغان می‌آورد.

مقامات ناسا می‌گویند:

سیاره‌ی TRAPPIST-1b ظرف ۱.۵ روز یک دور کامل به دور ستاره‌ی کوتوله‌ی قرمز خود می‌چرخد و TRAPPIST-1c این روند را در طی ۲.۵ روز به اتمام می‌رساند. فاصله‌ی این دو سیاره از ستاره‌شان بین ۲۰ و ۱۰۰ برابر نزدیک‌تر از فاصله‌ی زمین از خورشید است.

از آنجا که این ستاره بسیار ضعیف‌تر از خورشید است، دانشمندان بر این باور هستند که احتمالا سیاره‌ی TRAPPIST-1c در منطقه‌ی قابل سکونت قرار گرفته است، چرا که دمای متوسط و معتدل آن، شرایط مناسبی را برای وجود آب به فرم مایع فراهم می‌کند.

کشف دو سیاره فراخورشیدی هم اندازه با زمین که احتمالا سکونت پذیر هستند
سرپرست تیم، جولین ده ویت از دانشگاه MIT می‌گوید:

این سیارات هم‌اندازه‌ی زمین نخستین نمونه‌هایی هستند که ستاره‌شناسان به طور دقیق و توسط تلسکوپ‌های کنونی قادر به بررسی وضعیت سکونت‌پذیری و امکان آغاز حیات بر روی سطح آنها شده‌اند. تلسکوپ هابل به کمک امکانات و قابلیت‌های خود قادر به انجام بررسی‌های اولیه است تا بدین‌ ترتیب یکی از این دو سیاره به عنوان کاندید اصلی جهت انجام مطالعات بیشتر توسط تلسکوپ وب، انتخاب شود.

اعضای این تیم امیدوار هستند که با فعال شدن تلسکوپ‌‌های بیشتری مانند تلسکوپ فضایی جیمز وب، قادر به درک کامل ترکیبات سازنده‌ی این سیارات فراخورشیدی شوند تا به این ترتیب میزان شباهت آنها به کره‌ی زمین را تعیین کنند.

یکی از اعضای تیم، هانا ویکفورد از مرکز پروازهای فضایی گودراد ناسا می‌گوید:
مطالعه‌ی جدید در خصوص اتمسفر در تاریخ چهارم ماه مه صورت گرفت. در این تاریخ هر دو سیاره به صورت همزمان در مقابل ستاره‌ی خود قرار گرفتند، این رویداد با نام “گذار دوگانه” شناخته‌ می‌شود و در هر دو سال تنها یک‌ بار رخ می‌دهد. از آنجا که هر دو سیاره قابل رویت بودند، بنابراین اعضای تیم قادر به استفاده از طیف‌سنجی برای شناسایی عناصر سازنده‌ی اتمسفر آن‌ها بودند.

اگرچه ساختار شیمیایی هنوز به طور دقیق مشخص نشده است، اما اعضای تیم می‌گوید که آنها موفق به رد احتمال وجود سطوح بالایی از هیدروژن و هلیوم در اتمسفر سیاره‌های مذکور شده‌اند و این موضوع احتمال سکونت‌پذیری آنها را افزایش می‌دهد.
با داده‌های بیشتر، ما احتمالا قادر به شناسایی متان یا اثرات آب در جو خواهیم بود و این موضوع به تخمین عمق اتمسفرها کمک می‌کند.

منبع SCIENCEALERT

سوگواری نهنگ‌ها و دلفین‌ ها در مرگ هم نوعانشان

منتشر شده در مرداد ۳ام, ۱۳۹۵ موضوع علمی توسط

مطابق گزارشی که اخیرا منتشر شده برخی حیوانات هم در مرگ هم نوعان خود سوگوار می شوند و واکنش هایی مشابه انسان ها نشان می دهند.
پی بردن به این یافته‌ی جدید شاید برای برخی از ما بسیار ناراحت‌کننده باشد. دانشمندان به تازگی دریافته‌اند که حداقل شش گونه از پستانداران دریایی از مرگ هم‌نوعان و هم‌دسته‌های خود «سوگوار» می‌شوند
مطالعه‌ی حاضر به ما کمک می‌کند تا نشان دهیم که عزاداری بزرگسالان برای مرده‌های جوان، یک رفتار شایع و گسترده در میان گونه‌هایی از پستانداران است که دارای عمر طولانی و سیستم زندگی جمعی سازمان‌یافته‌تری هستند.
پی بردن به این نوع رفتارها از سوی حیوانات هنگامی غمناک‌تر می‌شود که ما داستان‌هایی همانند ماجرای «والی» را می‌شنویم؛ والی نام نهنگ مرده‌ی گوژپشتی بود که لاشه‌‌ی آن چندین بار از سواحل کالیفرنیا برای تجزیه شدن به صورت طبیعی در دریا به سمت اقیانوس حمل می‌شد و به طور غم‌انگیزی لاشه‌ دوباره به سوی ساحل می‌آمد. در نهایت تصمیم گرفته شد تا بدن او را چند قطعه کنند و این کار را انجام دهند. به عنوان یک مثال دیگر می‌توانیم به رویداد دردناک کشتن خوک‌های آبی توسط برخی از انسان‌ها به منظور نجات آنها از افسردگی اشاره کنیم!
در این مطالعه‌ ۱۴ رویداد و هفت پستاندار دریایی مختلف مورد بررسی قرار گرفتند؛ دلفین پوزه‌دراز هند و اقیانوس آرام (Tursiops aduncus)؛ دلفین گردان (Stenella longirostris)؛ نهنگ اورسینوس (Orcinus orca) ؛ دلفین گوژپشت استرالیا (Sousa sahulensis)؛ نهنگ اسپرم (Physeter macrocephalus)؛ دلفین ریسو (Grampus griseus)؛ وال‌های باله‌کوتاه Globicephala macrorhynchus)).

 images (1)

اما پرسش این است که چرا این حیوانات رفتاری مانند این از خود بروز می‌دهد و چرا این‌چنین گسترده؟ عزاداری برای یک همراه و همدم مرده، یک عمل سخت و پرفشار است که باعث تاثیر نامطلوب روی عملکرد حیوانات در یافتن غذا، جفت‌گیری و ایجاد تعامل با دیگر حیوانات زنده می‌شوند. با این حساب می‌توان گفت که از دیدگاه تکاملی نمی‌توان توجیهی را برای این رفتار پیدا کرد. به همین دلیل است که محققان به این نتیجه رسیده‌اند که آنها به احتمال زیاد واقعا برای هم‌دسته‌های مرده‌ی خود سوگواری می‌کنند. یکی از همکاران این پژوهش ملیسا رگنته (Melissa Reggente)، در مصاحبه با دومین تاکی واتسون از نشنال جئوگرافیک در این باره گفته است:

ما دریافته‌ایم که این کار بسیار متداول است، و انواع گوناگون این رفتار در سراسر دنیا وجود دارد. آنها درد می‌کشند و دچار اضطراب و فشار ذهنی می‌شوند، چون واقعا می‌دانند که یک اتفاق ناخوشایند رخ داده است.

اما اگرچه این رفتار در میان حیوانات معمول است، اما روش‌های سوگواری در میان حیوانات متنوع است. دانشمندان در دریای سرخ مشاهده کرده‌اند که یک دلفین پوزه‌دار گرمسیری، به باله‌های یک دلفین هم‌نوع خود که کوچک‌تر و ضعیف‌تر بوده فشار وارد می‌کند. بدن دلفین مذکور بسیار پوسیده بوده و احتمالا در آن هنگام مرده بوده است.
به طور مثال دیده شده که نهنگی نوزاد مرده خود را با خود حمل می کن و از دهان خود جدا نمی کند.یکی از نویسندگان مقاله‌ی مرتبط با این تحقیق، رابین بیرد (Robin Baird) از مرکز تحقیقات کسکید در المپیا واشنگتن در این باره می‌گوید:

download (2)

حیوانات در این مواقع وارد یک دوره‌ی خاص می‌شوند و همان نوع احساساتی را تجربه می‌کنند که هر یک از ما هنگام از دست دادن عزیزان خود تجربه می‌کنیم. در این مطالعه همچنین نشانه‌هایی گزارش شد که بر پایه‌ی آن، پستانداران اقیانوس‌ها هم‌دسته‌های مرده‌ی خود را با باله‌هاشان لمس می‌کنند و حیوانات بزرگسال نیز برای مردن گونه‌های جوان با ایجاد یک حلقه‌ی محافظ پیرامون آنها به نوعی سوگوار می‌شوند.

اگرچه ما وقتی خبرهایی همانند این خبر را می‌شنویم، باید در نظر داشته باشیم که همه‌ی جنبه‌ها را بسنجیم و سعی نکنیم تا برای رفتار این حیوانات نوعی انسان‌پنداری داشته باشیم. گاهی اوقات آنچه که برای ما سوگواری به نظر می‌رسد، ممکن است در واقع یک واکنش شتاب‌زده به شرایط محیط باشد. یافته‌های این پژوهش در ژورنال مامولوژی (پستاندارشناسی) به انتشار رسیده است.
این حیوان در تلاش بوده تا نوزاد خود را روی سطح آب نگه دارد و در تمام مدت تعادل نوزاد را روی سر خود نگه داشته بود.
یک مطالعه‌ی جدید نشان داده است که پستانداران با بدن هم‌نوعان مرده‌ی خود تماس پیدا می‌کنند و به نوعی دوره‌ای را برای گذراندن زمانی خاص با حیوان مرده صرف می‌کنند. اگر چه آنها نمی‌توانند با اطمینان علت این رفتار را تعیین کنند، اما محتمل‌ترین توضیحی که محققان در حال حاضر به آن رسیده‌اند، این است که حیوانات سوگواری می‌کنند. در بخشی از گزارش پژوهشگران دانشگاه میلانوبیکوکا در ایتالیا که در ژورنال مامولوژی (Journal of Mammalogy) به انتشار رسیده، چنین آمده است